سبكدانه ليكا در ساختمان سازي

دانه‌هاي رس كه منبسط و سبك شده و در دماي بالاتر از 1000درجه سانتيگراد حرارت داده شده‌اند را ليكا گويند.

مهندسين دريافته‌اند كه هرچه وزن ساختمان كمتر باشد افزون بر اينكه در هزينه زمان و انرژي صرفه جويي مي‌شود، زيان‌هاي ناشي از حوادث طبيعي مثل زلزله و صدمات ناشي از وزن زياد ساختمان به حداقل ممكن مي‌رسد.

سبك سازي ساختمان‌ها علمي نوين در صنعت ساختمان است و به معني كاهش وزن نهايي ساختمان با استفاده از تكنيك‌هاي جديد ساخت، مصالح نوين ساختماني و بهينه سازي روش‌هاي  اجراست.  

سبك سازي ساختمان‌ با استفاده از سبكدانه هاي طبيعي مثل پوميس، اسكوريا، توف و دياتوميت و سبكدانه‌هاي مصنوعي همچون پرليت، ورميكوليت و ليكا انجام مي‌گيرد.

سبكدانه ليكا هم كاربرد سازه اي دارد و همكاربرد غيرسازه اي. كاربرد سازه اي مثل استفاده بتن ليكا در پل سازي، تونل سازي، المان هاي پيش ساخته و ساختمان ها و كاربردهاي غيرسازه‌اي مثل عايق صوتي و حرارتي، پركننده ها و پوشش ديواره‌ي پل‌ها.

همانطور كه اشاره كرديم استفاده از ليكا موجب مي‌شود هنگام حوادث طبيعي مثل زلزله كاهش خسارات را داشته باشيم. به نظر شما استفاده از المان‌هاي فلزي ضد زلزله مثل وال پست يا ميلگرد بستر در ديوارهايي كه با استفاده از بلوك‌هاي ليكا ديوارچيني شده‌اند تا چند درصد مي‌تواند اين كاهش خسارات را تقويت كند؟

ويژگي هاي  سبكدانه ليكا

ليكا وزن كمي دارد، در برابر حرارت و صوت عايق خوبي است، در برابر يخ زدگي  و آتش مقاوم است، تحت فشارهاي ثابت ودائم تراكم ناپذير مي‌باشد، واكنش‌ناپذير است، فاسد نمي‌شود، PH نسبتا نرمالي دارد.

دانه‌هاي ليكا به دليل برخورداري از منافذ دروني بسته، ساختمان سلولي خاص و وجود پوشش خارجي دانه ها نسبت به ساير سبكدانه ها جذب آب خيلي كمتري دارد.

اين ويژگي‌هاي ليكا موجب شده تا استفاده‌ي چشمگيري در كارهاي عمراني داشته باشد كه در ادامه‌ي اين مقاله به توضيح كاربدهاي ليكا مي‌پردازيم.

توليد سبكدانه ليكا

براي توليد ليكا ابتدا نمونه گيري انجام مي‌دهند سپس ذخاير خاك رس، شيل واسليت را كنترل مي‌كنند تا مواد شيميايي و آهك در ان نباشد و بعد آبدهي انجام مي‌شود و گل رس آماده شده را در دركوره هايي گردان كه حرارت درون انها حدود 1200درجه سانتيگراد، است مي‌گذارند تا ليكاي منبسط شده توليد شود.

شكل دانه هاي ليكا گرد است و سطحشان زبرو ناصاف. قطرشان  100-50 ميكرون وبه رنگ قهوه اي تا اخرايي و داخل دانه هاي ليكا سياه رنگ و بافتي با 88-73 درصد فضاي خالي دارند. كه اين تخلخل موجب شده تا ليكاها  وزن كمي داشته باشند، هدايت حرارتي پائين داشته باشند يعني عايق حرارتي خوبي باشند، افت صوتي داشته باشند يعني عايق صوتي باشند، در برابر آتش مقاوم باشند و ... .

كاربردهاي ليكا در ساختمان‌سازي
 

ساخت بتن سبك

دانه هاي ليكا كاربرد زيادي در ساخت بتن سبك دارد كه همانطور كه از نامش پيداست سبك است يعني بتني است كه وزن آن كمتر از  1840 كيلوگرم بر متر مكعب است. بتن سبك بار مرده را كاهش مي‌دهد و در نتيجه‌ي اين كاهش، مصرف فولاد نيز كاهش مي‌يابد و اندازه و ابعاد ستون و پي نيز كاهش مي‌يابد.

همانطور كه در ابتداي مقاله ذكر كرديم بتن‌هايي كه از ليكا ساخته مي‌شود عايق خوبي است زيرا حفره‌هاي هواي موجود در بتن باعث شده تخلخل بيشتر و چگالي كمتري داشته باشد و اين موجب مي‌شود تا انتقال حرارتي بتن ليكايي كمتر باشد و عايق خوبي براي ساختمان‌ها باشد.

به همين دليل گاهي سقف و ديوارها مي تواند با ضخامت كمتر ساخته شود و وزن كلي ساختمان كاهش يابد.  

آيا بتن سبك كه با استفاده از ليكا ساخته مي‌شود با استفاده از قالب بتن بتن‌ريزي مي‌شود؟

 بلوك‌هاي پيش ساخته

براي اينكه بلوك‌هاي پيش ساخته، سبك باشند ريزدانه طبيعي را از بتن حذف مي‌كنند و اين بلوك‌ها نسبت به بتن نيمه سبك تخلخل بالاتري خواهند داشت. وزن فضايي بلوك‌هاي بتني معمولا پايين‌تر از  1100كيلوگرم بر متر مكعب است.

حداقل مقاومت بلوك‌هاي پيش ساخته 30 كيلوگرم بر سانتيمترمربع است و در مواردي اگر نياز باشد با ايجاد اختلاط مناسب مي‌توان آنها را تا  100كيلوگرم بر سانتيمترمربع نيز مقاوم كرد.

ديوارچيني با بلوك‌هاي ليكا چون سبك هستند و در ابعاد متفاوت ساخته مي‌شوند با سرعت بيشتري انجام مي‌شود و هر چه سرعت كار بيشتر باشد هزينه‌هاي كلي ساخت اعم از هزينه‌هاي نيروي انساني كار و مصالح كاهش مي‌يابد و زمان كمتري نيز براي آماده كردن ساختمان نياز است.

ديوارهايي كه با ليكا ساخته مي‌شود و وزني معادل 40 درصد ديوارهايي دارد كه با مصالح سنگين ساخته مي‌شوند مي‌تواند كارايي و عملكرد بكسان و گاهي نيز بهتر داشته باشد.

مزيت بلوك ليكا

بلوك ليكا به دليل طرز ساخت منحصر به فردش كاربردي راحت و آسان دارند و همه مهندسين و معماران مي‌توانند براي ساخت ساختمان‌ها به راحتي از آنها استفاده كنند.

تنوع قالب بلوك  هاي ليكا زياد است و گفته مي‌شود حدود 22 قالب مختلف با ابعاد مختلف دارند. براي سيم كشي ساختمان و همچنين لوله كشي ساختمان نيازي به برش دادن آنها نيست زيرا خودشان فضاي خالي براي اين كار دارند.

بلوك ليكا به راحتي با تركيب آجر براي ساخت و ساز مي‌تواند به كار گرفته شود و با اين وجود ديگر نيازي نيست تا بلوك‌ها را خرد كرد يا شكست و اين خود به نوعي موجب استحكام كلي ساختمان خواهد شد.

بلوك هاي ليكا از نظر مكانيكي استحكام منحصر به فردي دارند و بسيار مقاومند يعني مقاومتي در حدود 20  كيلوگرم بر سانتي متر مربع دارند.

از آنجا كه بيشتر ساختمان هاي مدرن ديوارهاي باربر ندارند و فشار اصلي روي اسكلت ساختمان وارد مي شود مقاوم بودن بلوك هاي ليكا موجب مي‌شود گزينه‌ي خوبي براي اين نوع ديوارهاي غيرباربر باشند.

ملات آماده ليكا

ويژگي‌هاي ملات آماده‌ي ليكا موجب مي‌شود عمكرد بهتري نسبت به ملاتي كه به روش سنتي با سنگدانه معمولي ساخته مي‌شود داشته باشد و مشكلات ملات سنتي را نداشته باشد. ملات آماده ليكا از هدر رفتن سيمان جلوگيري مي‌كند،  به دليل سبك‌سازي هزينه‌ها را كاهش مي‌دهد، به دليل عايق بودن انرژي مصرفي ساختمان را كاهش داده و در نتيجه هزينه مصرف انرژي كمتر مي‌شود، هزينه هاي حمل و نقل ملات آماده ليكا  كمتر است، ملات اضافه را مي‌توان در بسته بندي‌هاي مناسب به طبقه‌هاي ديگر و حتي كارگاه‌هاي ديگر منتقل كرد.