سبکدانه لیکا در ساختمان سازی

دانه‌های رس که منبسط و سبک شده و در دمای بالاتر از 1000درجه سانتیگراد حرارت داده شده‌اند را لیکا گویند.

مهندسین دریافته‌اند که هرچه وزن ساختمان کمتر باشد افزون بر اینکه در هزینه زمان و انرژی صرفه جویی می‌شود، زیان‌های ناشی از حوادث طبیعی مثل زلزله و صدمات ناشی از وزن زیاد ساختمان به حداقل ممکن می‌رسد.

سبک سازی ساختمان‌ها علمی نوین در صنعت ساختمان است و به معنی کاهش وزن نهایی ساختمان با استفاده از تکنیک‌های جدید ساخت، مصالح نوین ساختمانی و بهینه سازی روش‌های  اجراست.  

سبک سازی ساختمان‌ با استفاده از سبکدانه های طبیعی مثل پومیس، اسکوریا، توف و دیاتومیت و سبکدانه‌های مصنوعی همچون پرلیت، ورمیکولیت و لیکا انجام می‌گیرد.

سبکدانه لیکا هم کاربرد سازه ای دارد و همکاربرد غیرسازه ای. کاربرد سازه ای مثل استفاده بتن لیکا در پل سازی، تونل سازی، المان های پیش ساخته و ساختمان ها و کاربردهای غیرسازه‌ای مثل عایق صوتی و حرارتی، پرکننده ها و پوشش دیواره‌ی پل‌ها.

همانطور که اشاره کردیم استفاده از لیکا موجب می‌شود هنگام حوادث طبیعی مثل زلزله کاهش خسارات را داشته باشیم. به نظر شما استفاده از المان‌های فلزی ضد زلزله مثل وال پست یا میلگرد بستر در دیوارهایی که با استفاده از بلوک‌های لیکا دیوارچینی شده‌اند تا چند درصد می‌تواند این کاهش خسارات را تقویت کند؟

ویژگی های  سبکدانه لیکا

لیکا وزن کمی دارد، در برابر حرارت و صوت عایق خوبی است، در برابر یخ زدگی  و آتش مقاوم است، تحت فشارهای ثابت ودائم تراکم ناپذیر می‌باشد، واکنش‌ناپذیر است، فاسد نمی‌شود، PH نسبتا نرمالی دارد.

دانه‌های لیکا به دلیل برخورداری از منافذ درونی بسته، ساختمان سلولی خاص و وجود پوشش خارجی دانه ها نسبت به سایر سبکدانه ها جذب آب خیلی کمتری دارد.

این ویژگی‌های لیکا موجب شده تا استفاده‌ی چشمگیری در کارهای عمرانی داشته باشد که در ادامه‌ی این مقاله به توضیح کاربدهای لیکا می‌پردازیم.

تولید سبکدانه لیکا

برای تولید لیکا ابتدا نمونه گیری انجام می‌دهند سپس ذخایر خاک رس، شیل واسلیت را کنترل می‌کنند تا مواد شیمیایی و آهک در ان نباشد و بعد آبدهی انجام می‌شود و گل رس آماده شده را در درکوره هایی گردان که حرارت درون انها حدود 1200درجه سانتیگراد، است می‌گذارند تا لیکای منبسط شده تولید شود.

شکل دانه های لیکا گرد است و سطحشان زبرو ناصاف. قطرشان  100-50 میکرون وبه رنگ قهوه ای تا اخرایی و داخل دانه های لیکا سیاه رنگ و بافتی با 88-73 درصد فضای خالی دارند. که این تخلخل موجب شده تا لیکاها  وزن کمی داشته باشند، هدایت حرارتی پائین داشته باشند یعنی عایق حرارتی خوبی باشند، افت صوتی داشته باشند یعنی عایق صوتی باشند، در برابر آتش مقاوم باشند و ... .

کاربردهای لیکا در ساختمان‌سازی
 

ساخت بتن سبک

دانه های لیکا کاربرد زیادی در ساخت بتن سبک دارد که همانطور که از نامش پیداست سبک است یعنی بتنی است که وزن آن کمتر از  1840 کیلوگرم بر متر مکعب است. بتن سبک بار مرده را کاهش می‌دهد و در نتیجه‌ی این کاهش، مصرف فولاد نیز کاهش می‌یابد و اندازه و ابعاد ستون و پی نیز کاهش می‌یابد.

همانطور که در ابتدای مقاله ذکر کردیم بتن‌هایی که از لیکا ساخته می‌شود عایق خوبی است زیرا حفره‌های هوای موجود در بتن باعث شده تخلخل بیشتر و چگالی کمتری داشته باشد و این موجب می‌شود تا انتقال حرارتی بتن لیکایی کمتر باشد و عایق خوبی برای ساختمان‌ها باشد.

به همین دلیل گاهی سقف و دیوارها می تواند با ضخامت کمتر ساخته شود و وزن کلی ساختمان کاهش یابد.  

آیا بتن سبک که با استفاده از لیکا ساخته می‌شود با استفاده از قالب بتن بتن‌ریزی می‌شود؟

 بلوک‌های پیش ساخته

برای اینکه بلوک‌های پیش ساخته، سبک باشند ریزدانه طبیعی را از بتن حذف می‌کنند و این بلوک‌ها نسبت به بتن نیمه سبک تخلخل بالاتری خواهند داشت. وزن فضایی بلوک‌های بتنی معمولا پایین‌تر از  1100کیلوگرم بر متر مکعب است.

حداقل مقاومت بلوک‌های پیش ساخته 30 کیلوگرم بر سانتیمترمربع است و در مواردی اگر نیاز باشد با ایجاد اختلاط مناسب می‌توان آنها را تا  100کیلوگرم بر سانتیمترمربع نیز مقاوم کرد.

دیوارچینی با بلوک‌های لیکا چون سبک هستند و در ابعاد متفاوت ساخته می‌شوند با سرعت بیشتری انجام می‌شود و هر چه سرعت کار بیشتر باشد هزینه‌های کلی ساخت اعم از هزینه‌های نیروی انسانی کار و مصالح کاهش می‌یابد و زمان کمتری نیز برای آماده کردن ساختمان نیاز است.

دیوارهایی که با لیکا ساخته می‌شود و وزنی معادل 40 درصد دیوارهایی دارد که با مصالح سنگین ساخته می‌شوند می‌تواند کارایی و عملکرد بکسان و گاهی نیز بهتر داشته باشد.

مزیت بلوک لیکا

بلوک لیکا به دلیل طرز ساخت منحصر به فردش کاربردی راحت و آسان دارند و همه مهندسین و معماران می‌توانند برای ساخت ساختمان‌ها به راحتی از آنها استفاده کنند.

تنوع قالب بلوک  های لیکا زیاد است و گفته می‌شود حدود 22 قالب مختلف با ابعاد مختلف دارند. برای سیم کشی ساختمان و همچنین لوله کشی ساختمان نیازی به برش دادن آنها نیست زیرا خودشان فضای خالی برای این کار دارند.

بلوک لیکا به راحتی با ترکیب آجر برای ساخت و ساز می‌تواند به کار گرفته شود و با این وجود دیگر نیازی نیست تا بلوک‌ها را خرد کرد یا شکست و این خود به نوعی موجب استحکام کلی ساختمان خواهد شد.

بلوک های لیکا از نظر مکانیکی استحکام منحصر به فردی دارند و بسیار مقاومند یعنی مقاومتی در حدود 20  کیلوگرم بر سانتی متر مربع دارند.

از آنجا که بیشتر ساختمان های مدرن دیوارهای باربر ندارند و فشار اصلی روی اسکلت ساختمان وارد می شود مقاوم بودن بلوک های لیکا موجب می‌شود گزینه‌ی خوبی برای این نوع دیوارهای غیرباربر باشند.

ملات آماده لیکا

ویژگی‌های ملات آماده‌ی لیکا موجب می‌شود عمکرد بهتری نسبت به ملاتی که به روش سنتی با سنگدانه معمولی ساخته می‌شود داشته باشد و مشکلات ملات سنتی را نداشته باشد. ملات آماده لیکا از هدر رفتن سیمان جلوگیری می‌کند،  به دلیل سبک‌سازی هزینه‌ها را کاهش می‌دهد، به دلیل عایق بودن انرژی مصرفی ساختمان را کاهش داده و در نتیجه هزینه مصرف انرژی کمتر می‌شود، هزینه های حمل و نقل ملات آماده لیکا  کمتر است، ملات اضافه را می‌توان در بسته بندی‌های مناسب به طبقه‌های دیگر و حتی کارگاه‌های دیگر منتقل کرد.